<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance">
<front>
<journal-meta>
<journal-id>0122-8803</journal-id>
<journal-title><![CDATA[Historia Caribe]]></journal-title>
<abbrev-journal-title><![CDATA[Hist. Caribe]]></abbrev-journal-title>
<issn>0122-8803</issn>
<publisher>
<publisher-name><![CDATA[Universidad del Atlántico]]></publisher-name>
</publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<article-id>S0122-88032024000100027</article-id>
<article-id pub-id-type="doi">10.15648/hc.44.2024.3891</article-id>
<title-group>
<article-title xml:lang="pt"><![CDATA[Redes e Conexões como perspectivas metodológicas nos estudos histórico-culturais da imprensa no Brasil: entre o local e o nacional*]]></article-title>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Redes y conexiones como perspectivas metodológicas en los estudios histórico-culturales de la prensa en Brasil: entre lo local y lo nacional]]></article-title>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Networks and connections as methodological perspectives in the historical-cultural studies of the press in Brazil: between the local and the national]]></article-title>
<article-title xml:lang="fr"><![CDATA[Réseaux et connexions comme perspectives méthodologiques dans les études historico-culturelles de la presse au Brésil: entre le local et le national]]></article-title>
</title-group>
<contrib-group>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Barbosa]]></surname>
<given-names><![CDATA[Marialva Carlos]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Borges]]></surname>
<given-names><![CDATA[Rosana Maria Ribeiro]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
</contrib-group>
<aff id="Af1">
<institution><![CDATA[,Universidade Federal do Rio de Janeiro  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[ ]]></addr-line>
<country>Brazil</country>
</aff>
<aff id="Af2">
<institution><![CDATA[,Universidade Federal de Goiás - UFG  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[ ]]></addr-line>
<country>Brazil</country>
</aff>
<pub-date pub-type="pub">
<day>00</day>
<month>06</month>
<year>2024</year>
</pub-date>
<pub-date pub-type="epub">
<day>00</day>
<month>06</month>
<year>2024</year>
</pub-date>
<volume>19</volume>
<numero>44</numero>
<fpage>27</fpage>
<lpage>55</lpage>
<copyright-statement/>
<copyright-year/>
<self-uri xlink:href="http://www.scielo.org.co/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S0122-88032024000100027&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://www.scielo.org.co/scielo.php?script=sci_abstract&amp;pid=S0122-88032024000100027&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://www.scielo.org.co/scielo.php?script=sci_pdf&amp;pid=S0122-88032024000100027&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><abstract abstract-type="short" xml:lang="pt"><p><![CDATA[Resumo O objetivo do artigo é debater a perspectiva metodológica das redes e conexões que visa construção de concepções plurirregionais capazes de fortalecer os estudos da imprensa local e regional numa perspectiva histórico-comunicacional. Este movimento metodológico busca romper com silenciamentos e lógicas macroestruturais e hegemônicas que, na síntese histórica, privilegiam os centros de poder. Isso porque, independente da escala, se local, regional ou nacional, os veículos de jornalismo prescindem de conexões em redes e, consequentemente, as pesquisas históricas da imprensa carecem de olhares metodológicos conectados, fortalecedores do local perante o global e localizadores do global em relação ao local.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="es"><p><![CDATA[Resumen El objetivo del artículo es discutir la perspectiva metodológica de redes y conexiones que pretende construir concepciones plurirregionales capaces de fortalecer los estudios de la prensa local y regional en una perspectiva histórico-comunicacional. Este movimiento metodológico busca romper con silenciadores y lógicas macroestructurales y hegemónicas que, en la síntesis histórica, privilegian los centros de poder. Esto se debe a que, independientemente de la escala, ya sea local, regional o nacional, los vehículos periodísticos no necesitan conexiones en red y, en consecuencia, la investigación de la prensa histórica carece de perspectivas metodológicas conectadas, fortaleciendo lo local frente a lo global y ubicando lo global, en relación a la ubicación.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="en"><p><![CDATA[Abstract The objective of the article is to discuss the methodological perspective of networks and connections that aims to build pluri-regional conceptions capable of strengthening the studies of the local and regional press in a historical-communicational perspective. This methodological movement seeks to break with silencing and macrostructural and hegemonic logics that, in the historical synthesis, privilege the centers of power. This is because, regardless of the scale, whether local, regional or national, journalism vehicles do not need connections in networks and, consequently, historical press research lacks connected methodological perspectives, strengthening the local against the global and positioning the global in relation to the location.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="fr"><p><![CDATA[Résumé L'objectif de l'article est de discuter la perspective méthodologique des réseaux et des connexions qui vise à construire des conceptions plurirégionales capables de renforcer les études de la presse locale et régionale dans une perspective historico-communicationnelle. Ce mouvement méthodologique cherche à rompre avec le silence et les logiques macrostructurales et hégémoniques qui, dans la synthèse historique, privilégient les centres de pouvoir. En effet, quelle que soit l'échelle, qu'elle soit locale, régionale ou nationale, les véhicules du journalisme n'ont pas besoin de connexions dans les réseaux et, par conséquent, la recherche de presse historique manque de perspectives méthodologiques connectées, renforçant le local par rapport au global et situant le global, par rapport à l'emplacement.]]></p></abstract>
<kwd-group>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Metodologia da pesquisa histórico-comunicacional]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[história da imprensa brasileira]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[redes e conexões]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[estudos histórico-culturais da imprensa]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Metodología de la investigación histórico-comunicacional]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[historia de la prensa brasileña]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[redes y conexiones]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Estudios histórico-culturales de la prensa]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Methodology of historical-communicational research]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[history of the Brazilian press]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[networks and connections]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[historical-cultural studies of the press]]></kwd>
<kwd lng="fr"><![CDATA[Méthodologie de la recherche historico-communicationnelle]]></kwd>
<kwd lng="fr"><![CDATA[histoire de la presse brésilienne]]></kwd>
<kwd lng="fr"><![CDATA[réseaux et connexions]]></kwd>
<kwd lng="fr"><![CDATA[études historico-culturelles de la presse]]></kwd>
</kwd-group>
</article-meta>
</front><back>
<ref-list>
<ref id="B1">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Júnior]]></surname>
<given-names><![CDATA[Albuquerque]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Muniz de]]></surname>
<given-names><![CDATA[Durval]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A invenção do Nordeste e outras artes]]></source>
<year>2011</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Cortez]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B2">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Barbosa]]></surname>
<given-names><![CDATA[Marialva]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Ribeiro]]></surname>
<given-names><![CDATA[Ana Paula G.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Hohlfeldt]]></surname>
<given-names><![CDATA[Antônio]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[História da imprensa no Brasil do século XIX]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Porto Alegre ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[EdPUCRS]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B3">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Barbosa]]></surname>
<given-names><![CDATA[Marialva]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Gutiérrez]]></surname>
<given-names><![CDATA[Eduardo.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA["História da mídia: comparar ou conectar?".]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Internacional de Historia de la Comunicación]]></source>
<year>2022</year>
<numero>18</numero>
<issue>18</issue>
<page-range>126-41</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B4">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Barros]]></surname>
<given-names><![CDATA[José D'Assunção]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA["História, espaço e tempo: interações necessárias".]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Varia História]]></source>
<year>2006</year>
<volume>22</volume>
<numero>36</numero>
<issue>36</issue>
<page-range>460-75</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B5">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Bordenave]]></surname>
<given-names><![CDATA[Juan E. Diaz]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[O que é comunicação]]></source>
<year>1982</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Brasiliense]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B6">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Borges]]></surname>
<given-names><![CDATA[Rosana Maria Ribeiro]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA["Pensamentos Dispersos, Hegemonias Concentradoras: discursos jornalísticos e movimentos de territorialização no Cerrado"]]></source>
<year>2013</year>
<publisher-name><![CDATA[Universidade Federal de Goiás]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B7">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Castells]]></surname>
<given-names><![CDATA[Manuel.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A sociedade em rede.]]></source>
<year>1999</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Paz e Terra]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B8">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Deslauriers]]></surname>
<given-names><![CDATA[Jean Pierre]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Kerisit]]></surname>
<given-names><![CDATA[Michele]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA["O delineamento da pesquisa qualitativa".]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[Pou-Part]]></surname>
<given-names><![CDATA[Jean Luc]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A pesquisa qualitativa: enfoques epistemológicos e metodológicos,]]></source>
<year>2014</year>
<page-range>127-53</page-range><publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Vozes]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B9">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Fadul]]></surname>
<given-names><![CDATA[Anamaria]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Moreira]]></surname>
<given-names><![CDATA[Sonia Virgínia.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA["Prefácio".]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[Moreira]]></surname>
<given-names><![CDATA[Sonia Virgínia]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[10 anos: o percurso do grupo de pesquisa Geografias da Comunicação no Brasil.]]></source>
<year>2019</year>
<page-range>7-10</page-range><publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Intercom,]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B10">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Heller]]></surname>
<given-names><![CDATA[Agnes]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Uma teoria da história]]></source>
<year>1993</year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Civilização Brasileira]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B11">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Karl]]></surname>
<given-names><![CDATA[Marx]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Contribuição à crítica da economia política]]></source>
<year>2003</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Martins Fontes]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B12">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Lefebvre]]></surname>
<given-names><![CDATA[Henri]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Lógica formal, lógica dialética]]></source>
<year>1995</year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Civilização Brasileira]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B13">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Mattelart]]></surname>
<given-names><![CDATA[Armand]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A globalização da comunicação]]></source>
<year>2000</year>
<publisher-loc><![CDATA[Bauru ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[EDUSC,]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B14">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Morales]]></surname>
<given-names><![CDATA[Fabio Augusto]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Silva]]></surname>
<given-names><![CDATA[Uiran Gebara da]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA["História antiga e história global: afluentes e confluências".]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Brasileira de História]]></source>
<year>2020</year>
<volume>40</volume>
<numero>83</numero>
<issue>83</issue>
<page-range>125-50</page-range><publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B15">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Ota]]></surname>
<given-names><![CDATA[Daniela Cristiane]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Rodrigues Filho]]></surname>
<given-names><![CDATA[Lairtes Chaves]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Geografias da Comunicação na pesquisa sul-matogrossense: fronteiras, territórios e perspectivas]]></source>
<year>2013</year>
<publisher-loc><![CDATA[Manaus ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Intercom]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B16">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Rancière]]></surname>
<given-names><![CDATA[Jacques]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA["O conceito de anacronismo e a verdade do historiador".]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[Salomon]]></surname>
<given-names><![CDATA[Marlon]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[História, verdade e tempo,]]></source>
<year>2011</year>
<numero>2011</numero>
<issue>2011</issue>
<publisher-loc><![CDATA[Chapecó ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Argos]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B17">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Santos]]></surname>
<given-names><![CDATA[Milton]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Técnica, espaço, tempo: globalização e meio técnico-científico-informacional]]></source>
<year>1996</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[EDUSP]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B18">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Santos]]></surname>
<given-names><![CDATA[Milton]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[O dinheiro e o território.]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[Santos]]></surname>
<given-names><![CDATA[Milton.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Território, territórios. Ensaios sobre o ordenamento territorial,]]></source>
<year>2006</year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[DP&amp;A]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B19">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Santos]]></surname>
<given-names><![CDATA[Milton]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Espaço e método.]]></source>
<year>1885</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Nobel]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B20">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Santos]]></surname>
<given-names><![CDATA[Milton]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Metamorfoses do espaço habitado]]></source>
<year>1988</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Hucitec]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B21">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Santos]]></surname>
<given-names><![CDATA[Milton]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A natureza do espaço: técnica e tempo, razão e emoção]]></source>
<year>1997</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Hucitec]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B22">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Sodré]]></surname>
<given-names><![CDATA[Muniz]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Antropológica do Espelho: uma teoría da comunicação linear em rede]]></source>
<year>2002</year>
<publisher-loc><![CDATA[Petrópolis ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Vozes]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B23">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Sodré]]></surname>
<given-names><![CDATA[Muniz]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A ciência do comum: Notas para o método comunicacional]]></source>
<year>2014</year>
<publisher-loc><![CDATA[Petrópolis ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Vozes]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B24">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Bahia]]></surname>
<given-names><![CDATA[Juarez]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Jornal, História e Técnica: história da imprensa brasileira]]></source>
<year>1990</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Ática,]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B25">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Barbosa]]></surname>
<given-names><![CDATA[Marialva]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[História Cultural da Imprensa - Brasil (1900-2000).]]></source>
<year>2007</year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[MauadX]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B26">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Barbosa]]></surname>
<given-names><![CDATA[Marialva]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[História Cultural da Imprensa - Brasil (1800-1900)]]></source>
<year>2010</year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[MauadX]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B27">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Barthes]]></surname>
<given-names><![CDATA[Roland]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Mitologias]]></source>
<year>2001</year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Bertrand Brasil]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B28">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Conrad]]></surname>
<given-names><![CDATA[Sebastian]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[O que é história global?]]></source>
<year>2019</year>
<numero>70</numero>
<issue>70</issue>
<publisher-loc><![CDATA[Lisboa ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Edições]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B29">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Olstein]]></surname>
<given-names><![CDATA[Diego]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Thinking history Globally.]]></source>
<year>2015</year>
<publisher-loc><![CDATA[Londres ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Palgrave Macmillan]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B30">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Lustosa]]></surname>
<given-names><![CDATA[Isabel]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Insultos Impressos. A guerra dos jornalistas na independência. 1821 - 1823]]></source>
<year>2000</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Cia. das Letras]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B31">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Luiza]]></surname>
<given-names><![CDATA[Martins Ana]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Luca]]></surname>
<given-names><![CDATA[de]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Regina]]></surname>
<given-names><![CDATA[Tania]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[História da imprensa no Brasil]]></source>
<year>2008</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Contexto]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B32">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Morel]]></surname>
<given-names><![CDATA[Marco.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[As transformações dos espaços públicos - Imprensa, atores políticos e sociabilidades na Cidade Imperial (1820-1840).]]></source>
<year>2005</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Hucitec]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B33">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Romancini]]></surname>
<given-names><![CDATA[Richard]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Lago]]></surname>
<given-names><![CDATA[Cláudia]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[História do Jornalismo no Brasil]]></source>
<year>2007</year>
<publisher-loc><![CDATA[Florianópolis ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Insular]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B34">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Sodré]]></surname>
<given-names><![CDATA[Nelson Werneck]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[História da Imprensa no Brasil]]></source>
<year>1966</year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Civilização Brasileira]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
</ref-list>
</back>
</article>
