<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance">
<front>
<journal-meta>
<journal-id>2145-132X</journal-id>
<journal-title><![CDATA[HiSTOReLo. Revista de Historia Regional y Local]]></journal-title>
<abbrev-journal-title><![CDATA[Historelo.rev.hist.reg.local]]></abbrev-journal-title>
<issn>2145-132X</issn>
<publisher>
<publisher-name><![CDATA[Universidad Nacional de Colombia]]></publisher-name>
</publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<article-id>S2145-132X2019000100091</article-id>
<article-id pub-id-type="doi">10.15446/historelo.v11n21.71760</article-id>
<title-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[El Partido Comunista de Chile y las manifestaciones sociales contra la dictadura: violencia política y ruptura del orden dictatorial. Santiago, 1980-1987]]></article-title>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[The Communist Party of Chile and the Social Demonstrations against the Dictatorship: Political Violence and Rupture of the Dictatorial Order. Santiago, 1980-1987]]></article-title>
<article-title xml:lang="pt"><![CDATA[O Partido Comunista do Chile e as manifestacóes sociais contra a ditadura: violencia política e ruptura da ordem ditatorial. Santiago, 1980-1987]]></article-title>
</title-group>
<contrib-group>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Washington Reyes Soriano]]></surname>
<given-names><![CDATA[Jaime]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
</contrib-group>
<aff id="Af1">
<institution><![CDATA[,Universidad de Santiago de Chile  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[Santiago ]]></addr-line>
<country>Chile</country>
</aff>
<pub-date pub-type="pub">
<day>00</day>
<month>06</month>
<year>2019</year>
</pub-date>
<pub-date pub-type="epub">
<day>00</day>
<month>06</month>
<year>2019</year>
</pub-date>
<volume>11</volume>
<numero>21</numero>
<fpage>91</fpage>
<lpage>131</lpage>
<copyright-statement/>
<copyright-year/>
<self-uri xlink:href="http://www.scielo.org.co/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S2145-132X2019000100091&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://www.scielo.org.co/scielo.php?script=sci_abstract&amp;pid=S2145-132X2019000100091&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://www.scielo.org.co/scielo.php?script=sci_pdf&amp;pid=S2145-132X2019000100091&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><abstract abstract-type="short" xml:lang="es"><p><![CDATA[Resumen El artículo analiza y describe cómo las diversas expresiones sociales contrarias a la dictadura de Augusto Pinochet durante la década de 1980 fueron la principal herramienta que sustentó al Partido Comunista de Chile para impulsar y consolidar la Política de Rebelión Popular de Masas. A partir de la revisión de documentos del partido, prensa pública y clandestina, el texto señala que los múltiples hechos de violencia política impulsados por un sector de la oposición derivaron a que los comunistas agudizaran su Política de Rebelión, la cual se concretó con la tesis de la Sublevación Nacional de 1984. La apuesta insurreccional comunista significó que el partido apostara por una salida más rupturista, pero que, en el largo plazo, derivó en la exclusión del comunismo criollo del escenario político nacional.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="en"><p><![CDATA[Abstract The article analyzes and describes how various social expressions against Augusto Pinochefs dictatorship during the 1980s were the main tool supporting the Commu-nist Party of Chile used to promote and consolidate the Mass Popular Uprising Po-licy. Following the examination of the party files, and public and clandestine press documents, the text indicates that multiple acts of political violence driven by a sector of the opposition caused the Communists to aggravate their Rebellion's Policy, which was carried out with the 1984 National Uprising thesis. The communist insurrectio-nary stake required the party to opt for a more unconventional way out, which, in the long run, led to the exclusion of creole communism from the national political scene.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="pt"><p><![CDATA[Resumo O artigo analisa e descreve como as diversas expressoes sociais contrarias á di-tadura de Pinochet durante a década de 1980 foram a principal ferramenta que sustentou ao Partido Comunista do Chile para impulsar e consolidar a Política de Rebeliáo Popular de Massas. A partir da revisáo de documentos do partido, imprensa pública e clandestina, o texto assinala que os múltiplos fatos de violencia política estimulados por um setor da oposigáo deram lugar a que os comunistas agudizassem sua Política de Rebeliáo, a qual se concretou com a tese da Suble-vagáo Nacional de 1984. A aposta insurrecional comunista significou que o partido apostasse por uma saída mais cortante, mas que, a longo prazo, derivou na exclusáo do comunismo crioulo do cenário político nacional.]]></p></abstract>
<kwd-group>
<kwd lng="es"><![CDATA[partido político]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[movimiento político]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[dictadura]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[violencia]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[politic party]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[political movement]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[dictatorship]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[violence]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[partido político]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[movimento político]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[ditadura]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[violencia]]></kwd>
</kwd-group>
</article-meta>
</front><back>
<ref-list>
<ref id="B1">
<nlm-citation citation-type="book">
<source><![CDATA[2 muertos por 6 escopetas]]></source>
<year>1984</year>
<publisher-loc><![CDATA[Santiago ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Cauce]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B2">
<nlm-citation citation-type="book">
<source><![CDATA[8 muertos en jornada de protesta]]></source>
<year>1984</year>
<publisher-loc><![CDATA[Santiago ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[El Mercurio]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B3">
<nlm-citation citation-type="book">
<source><![CDATA[14 atentados con bombas afectaron a Santiago]]></source>
<year>1984</year>
<publisher-loc><![CDATA[Santiago ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[El Mercurio]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B4">
<nlm-citation citation-type="book">
<source><![CDATA[Absoluta normalidad en faenas productivas]]></source>
<year>1986</year>
<publisher-loc><![CDATA[Santiago ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[El Mercurio]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B5">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Álvarez]]></surname>
<given-names><![CDATA[Rolando]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Desde las sombras. Una historia de la clandestinidad comunista (1973-1980)]]></source>
<year>2003</year>
<publisher-loc><![CDATA[Santiago ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[LOM Ediciones]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B6">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Álvarez]]></surname>
<given-names><![CDATA[Rolando]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Arriba los pobres del mundo. Cultura e identidad política del Partido Comunista de Chile entre democracia y dictadura. 1965-1990]]></source>
<year>2011</year>
<publisher-loc><![CDATA[Santiago ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[LOM Ediciones]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B7">
<nlm-citation citation-type="book">
<source><![CDATA[Apagones en Santiago y V región]]></source>
<year>1986</year>
<publisher-loc><![CDATA[Santiago ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[El Mercurio]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B8">
<nlm-citation citation-type="book">
<source><![CDATA[Asaltos y saqueos en disturbios nocturnos]]></source>
<year>1984</year>
<publisher-loc><![CDATA[Santiago ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[El Mercurio]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B9">
<nlm-citation citation-type="book">
<source><![CDATA[Asesinado oficial de Carabineros]]></source>
<year>1984</year>
<publisher-loc><![CDATA[Santiguo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[El Mercurio]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B10">
<nlm-citation citation-type="book">
<source><![CDATA[Autodefensa en poblaciones, una lección a desarrollar]]></source>
<year>1987</year>
<publisher-loc><![CDATA[Santiago ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[El Siglo]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B11">
<nlm-citation citation-type="book">
<source><![CDATA[Balance de la jornada]]></source>
<year>1987</year>
<publisher-loc><![CDATA[Santiago ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Cauce]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B12">
<nlm-citation citation-type="book">
<source><![CDATA[Balance testimonial de la jornada del 11 de mayo en la zona sur de Santiago]]></source>
<year>1983</year>
<publisher-loc><![CDATA[Santiago ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Principios]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B13">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Bastías]]></surname>
<given-names><![CDATA[Manuel]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Sociedad civil en dictadura: relaciones transnacionales, organizaciones y socialización política en chile]]></source>
<year>2013</year>
<publisher-loc><![CDATA[Santiago ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Ediciones Universidad Alberto Hurtado]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B14">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Bravo]]></surname>
<given-names><![CDATA[Viviana]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Con la razón y la fuerza venceremos. La Rebelión Popular y la subjetividad comunista en los '80]]></source>
<year>2010</year>
<publisher-loc><![CDATA[Santiago ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Ariadna Ediciones]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B15">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Bravo]]></surname>
<given-names><![CDATA[Viviana]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Piedras, barricadas y cacerolas. Las jornadas nacionales de protesta]]></source>
<year>2017</year>
<publisher-loc><![CDATA[Santiago ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Ediciones Universidad Alberto Hurtado]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B16">
<nlm-citation citation-type="book">
<source><![CDATA[Cada vez con más violencia]]></source>
<year>1984</year>
<publisher-loc><![CDATA[Santiago ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Análisis]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B17">
<nlm-citation citation-type="book">
<source><![CDATA[Chile entero protestó]]></source>
<year>1984</year>
<publisher-loc><![CDATA[Santiago ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Cauce]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B18">
<nlm-citation citation-type="book">
<source><![CDATA[Cinco heridos a bala]]></source>
<year>1984</year>
<publisher-loc><![CDATA[Santiago ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[El Mercurio]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B19">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Corvalán]]></surname>
<given-names><![CDATA[Luis]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A diez años de la revolución chilena]]></source>
<year>1980</year>
<publisher-name><![CDATA[Boletín del Exterior]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B20">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Corvalán]]></surname>
<given-names><![CDATA[Luis]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[La tarea es echar a Pinochet]]></source>
<year>1983</year>
<publisher-loc><![CDATA[Moscú ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Boletín del Exterior]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B21">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Corvalán]]></surname>
<given-names><![CDATA[Luis]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Los acontecimientos de Chile. La unidad contra la dictadura, vía y formas de lucha]]></source>
<year>1985</year>
<publisher-loc><![CDATA[Moscú ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Boletín del Exterior]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B22">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Corvalán]]></surname>
<given-names><![CDATA[Luis]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[De lo vivido y lo peleado]]></source>
<year>1997</year>
<publisher-loc><![CDATA[Santiago ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Memorias]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B23">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[De la Maza]]></surname>
<given-names><![CDATA[Gonzalo]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Garcés]]></surname>
<given-names><![CDATA[Mario]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[La explosión de las mayorías. Protesta nacional, 1983-1984]]></source>
<year>1985</year>
<publisher-loc><![CDATA[Santiago ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[ECO]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B24">
<nlm-citation citation-type="book">
<source><![CDATA[Del paro nacional exitoso a la sublevación popular]]></source>
<year>1986</year>
<publisher-loc><![CDATA[Santiago ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[El Rodriguista]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B25">
<nlm-citation citation-type="book">
<source><![CDATA[Después del paro las cosas siguen como antes]]></source>
<year>1987</year>
<publisher-loc><![CDATA[Santiago ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Cauce]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B26">
<nlm-citation citation-type="book">
<source><![CDATA[Dos hitos en la lucha por la democracia]]></source>
<year>1984</year>
<publisher-loc><![CDATA[Santiago ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Boletín de Prensa El Siglo]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B27">
<nlm-citation citation-type="book">
<source><![CDATA[El acuerdo y las protestas no son incompatibles]]></source>
<year>1985</year>
<publisher-loc><![CDATA[Santiago ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Apsi]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B28">
<nlm-citation citation-type="book">
<source><![CDATA[El combate por la paz en el mundo y la lucha por la libertad en Chile]]></source>
<year>1983</year>
<publisher-loc><![CDATA[Moscú ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Boletín del Exterior]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B29">
<nlm-citation citation-type="book">
<source><![CDATA[El paro fue un éxito]]></source>
<year>1984</year>
<publisher-loc><![CDATA[Santiago ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Análisis]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B30">
<nlm-citation citation-type="book">
<source><![CDATA[El peligro de la eclosión social]]></source>
<year>1984</year>
<publisher-loc><![CDATA[Santiago ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Cauce]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B31">
<nlm-citation citation-type="book">
<source><![CDATA[El pueblo en el camino de la rebelión]]></source>
<year>1984</year>
<publisher-loc><![CDATA[Santiago ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Boletín de prensa El Siglo]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B32">
<nlm-citation citation-type="book">
<source><![CDATA[El trabajo del Partido en Santiago]]></source>
<year>1986</year>
<publisher-loc><![CDATA[Moscú ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Boletín del Exterior]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B33">
<nlm-citation citation-type="book">
<source><![CDATA[En la senda de los "Pudahuelazos": jornada de protesta paralizó San Miguel]]></source>
<year>1984</year>
<publisher-loc><![CDATA[Santiago ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Boletín de Prensa El Siglo]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B34">
<nlm-citation citation-type="book">
<source><![CDATA[Exaltados causaron violentos incidentes]]></source>
<year>1984</year>
<publisher-loc><![CDATA[Santiago ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[El Mercurio]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B35">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Frente Patriótico Manuel Rodríguez</collab>
<source><![CDATA[Manuel cabalga de nuevo]]></source>
<year>1986</year>
<publisher-loc><![CDATA[Santiago ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Ediciones III aniversario]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B36">
<nlm-citation citation-type="book">
<source><![CDATA[Ganó la protesta]]></source>
<year>1985</year>
<publisher-loc><![CDATA[Santiago ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Análisis]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B37">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Garretón]]></surname>
<given-names><![CDATA[Manuel]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[La oposición chilena y el sistema partidario en el régimen militar chileno. Un proceso de aprendizaje para la transición]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[Drake]]></surname>
<given-names><![CDATA[Paul]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Jaksic]]></surname>
<given-names><![CDATA[Iván]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[El difícil camino hacia la democracia en Chile, 1982-1990]]></source>
<year>1993</year>
<page-range>391-454</page-range><publisher-loc><![CDATA[Santiago ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Flacso]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B38">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Goicovic]]></surname>
<given-names><![CDATA[Igor]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Temas y debates en la historia de la violencia política en Chile]]></article-title>
<source><![CDATA[Contenciosa]]></source>
<year>2014</year>
<volume>3</volume>
<page-range>1-16</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B39">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Guillaudat]]></surname>
<given-names><![CDATA[Patrick]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Mouterde]]></surname>
<given-names><![CDATA[Pierre]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Los movimientos sociales en Chile, 1973-1993]]></source>
<year>1998</year>
<publisher-loc><![CDATA[Santiago ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[LOM Ediciones]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B40">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Hidalgo]]></surname>
<given-names><![CDATA[Rodrigo]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[La vivienda social en Chile y la construcción del espacio urbano en el Santiago del siglo XX]]></source>
<year>2004</year>
<publisher-loc><![CDATA[Santiago ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Centro de Investigaciones Diego Barros Arana-Pontificia Universidad Católica]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B41">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Iglesias]]></surname>
<given-names><![CDATA[Mónica]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Rompiendo el cerco: movimiento de pobladores contra la dictadura]]></source>
<year>2011</year>
<publisher-loc><![CDATA[Santiago ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Ediciones Radio Universidad de Chile]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B42">
<nlm-citation citation-type="book">
<source><![CDATA[Informe Mensual]]></source>
<year>1984</year>
<publisher-loc><![CDATA[Santiago ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Vicaría de la Solidaridad]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B43">
<nlm-citation citation-type="book">
<source><![CDATA[Informe Mensual]]></source>
<year>1984</year>
<publisher-loc><![CDATA[Santiago ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Vicaría de la Solidaridad]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B44">
<nlm-citation citation-type="book">
<source><![CDATA[Informe Mensual]]></source>
<year>1985</year>
<publisher-loc><![CDATA[Santiago ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Vicaría de la Solidaridad]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B45">
<nlm-citation citation-type="book">
<source><![CDATA[Informe Mensual]]></source>
<year>1986</year>
<publisher-loc><![CDATA[Santiago ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Vicaría de la Solidaridad]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B46">
<nlm-citation citation-type="book">
<source><![CDATA[Informe Mensual]]></source>
<year>1986</year>
<publisher-loc><![CDATA[Santiago ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Vicaría de la Solidaridad]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B47">
<nlm-citation citation-type="book">
<source><![CDATA[Informe Mensual]]></source>
<year>1987</year>
<publisher-loc><![CDATA[Santiago ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Vicaría de la Solidaridad]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B48">
<nlm-citation citation-type="book">
<source><![CDATA[Informe Mensual]]></source>
<year>1987</year>
<publisher-loc><![CDATA[Santiago ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Vicaría de la Solidaridad]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B49">
<nlm-citation citation-type="book">
<source><![CDATA[Jugaron a la carta de la violencia]]></source>
<year>1984</year>
<publisher-loc><![CDATA[Santiago ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[El Mercurio]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B50">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Juliá]]></surname>
<given-names><![CDATA[Santos]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Introducción. Violencia política en España. ¿Fin de una larga historia?]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[Juliá]]></surname>
<given-names><![CDATA[Santos]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Violencia Política en la España del siglo XX]]></source>
<year>2000</year>
<page-range>13-22</page-range><publisher-loc><![CDATA[Madrid ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Taurus]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B51">
<nlm-citation citation-type="book">
<source><![CDATA[Justicia comenzó proceso por instigación a la violencia]]></source>
<year>1985</year>
<publisher-loc><![CDATA[Santiago ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[El Mercurio]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B52">
<nlm-citation citation-type="book">
<source><![CDATA[La más alta expresión unitaria para exigir el fin de la dictadura]]></source>
<year>1986</year>
<publisher-loc><![CDATA[Santiago ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[El Siglo]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B53">
<nlm-citation citation-type="book">
<source><![CDATA[La movilización permanente y ascendente es el camino de la victoria]]></source>
<year>1986</year>
<publisher-loc><![CDATA[Moscú ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Boletín del Exterior]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B54">
<nlm-citation citation-type="book">
<source><![CDATA[La vivienda: un derecho que se conquista]]></source>
<year>1984</year>
<publisher-name><![CDATA[Boletín de Prensa el Siglo]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B55">
<nlm-citation citation-type="book">
<source><![CDATA[Llamado a votar NO, derrotar a Pinochet y hacer posible el fin de la dictadura]]></source>
<year>1988</year>
<publisher-loc><![CDATA[Moscú ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Boletín del Exterior]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B56">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Martínez]]></surname>
<given-names><![CDATA[Javier]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Tironi]]></surname>
<given-names><![CDATA[Eugenio]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Weintein]]></surname>
<given-names><![CDATA[Eugenia]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[La violencia en Chile. Personas y escenarios de la violencia]]></source>
<year>1987</year>
<publisher-loc><![CDATA[Santiago ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Ediciones Sur]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B57">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Moulian]]></surname>
<given-names><![CDATA[Tomás]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Chile actual: anatomía de un mito]]></source>
<year>1997</year>
<publisher-loc><![CDATA[Santiago ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[LOM Ediciones -ARCIS]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B58">
<nlm-citation citation-type="book">
<source><![CDATA[Parte operativo semanal]]></source>
<year>1985</year>
<publisher-loc><![CDATA[Santiago ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Boletín de Prensa FPMR]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B59">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Partido Comunista de Chile</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Informe al Pleno del Comité Central del Partido Comunista de Chile, 1981]]></article-title>
<collab>Partido Comunista de Chile</collab>
<source><![CDATA[Hacia el congreso nacional]]></source>
<year>1989</year>
<page-range>73-90</page-range><publisher-loc><![CDATA[Santiago ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Ediciones el Siglo]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B60">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Partido Comunista de Chile</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Informe al Pleno del Comité Central del Partido Comunista de Chile, 1985. Para voltear a Pinochet el único camino es el enfrentamiento continuo y ascendente]]></article-title>
<collab>Partido Comunista de Chile</collab>
<source><![CDATA[Hacia el congreso nacional]]></source>
<year>1989</year>
<page-range>103-23</page-range><publisher-loc><![CDATA[Santiago ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Ediciones el Siglo]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B61">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Partido Comunista de Chile</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Informe al pleno del Comité Central del Partido Comunista de Chile, 1986]]></article-title>
<collab>Partido Comunista de Chile</collab>
<source><![CDATA[Hacia el congreso nacional]]></source>
<year>1989</year>
<page-range>125-35</page-range><publisher-loc><![CDATA[Santiago ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Ediciones el Siglo]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B62">
<nlm-citation citation-type="book">
<source><![CDATA[Pleno de octubre del Comité Central del Partido]]></source>
<year>1988</year>
<publisher-loc><![CDATA[Moscú ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Boletín del Exterior]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B63">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Pérez]]></surname>
<given-names><![CDATA[Claudio]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[De la guerra contra Somoza a la guerra contra Pinochet. La experiencia internacionalista revolucionaria en Nicaragua y la construcción de la fuerza militar propia del Partido Comunista de Chile]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[Pozzi]]></surname>
<given-names><![CDATA[Pablo]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Pérez]]></surname>
<given-names><![CDATA[Claudio]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Historia oral e historia política: izquierda y lucha armada en América Latina, 1960-1990]]></source>
<year>2012</year>
<page-range>213-44</page-range><publisher-loc><![CDATA[Santiago ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[LOM Ediciones]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B64">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Pérez]]></surname>
<given-names><![CDATA[Claudio]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[La Unidad Popular, el Golpe de Estado y los inicios de la tarea militar del Partido Comunista de Chile]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[Pozzi]]></surname>
<given-names><![CDATA[Pablo]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Cajías de la Vega]]></surname>
<given-names><![CDATA[Magdalena]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Cultura de izquierda, violencia y política en América Latina]]></source>
<year>2015</year>
<page-range>149-80</page-range><publisher-loc><![CDATA[Buenos Aires ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Clacso]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B65">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Pérez]]></surname>
<given-names><![CDATA[Claudio]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[La tarea militar del Partido Comunista de Chile. ¿Continuidad o ruptura de la política militar del comunismo chileno?]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Izquierdas]]></source>
<year>2016</year>
<volume>29</volume>
<page-range>49-82</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B66">
<nlm-citation citation-type="book">
<source><![CDATA[Pobladores marchamos contra el hambre]]></source>
<year>1987</year>
<publisher-loc><![CDATA[Santiago ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[El Siglo]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B67">
<nlm-citation citation-type="book">
<source><![CDATA[Por una actitud única de repudio a las leyes políticas]]></source>
<year>1987</year>
<publisher-loc><![CDATA[Santiago ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[El Siglo]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B68">
<nlm-citation citation-type="book">
<source><![CDATA[Propuesta del PC de Chile para una salida política]]></source>
<year>1987</year>
<publisher-loc><![CDATA[Santiago ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[El Siglo]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B69">
<nlm-citation citation-type="book">
<source><![CDATA[Pudahuel y Quinta Normal enfrentan a la dictadura]]></source>
<year>1984</year>
<publisher-loc><![CDATA[Santiago ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Boletín de Prensa El Siglo]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B70">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Reyes]]></surname>
<given-names><![CDATA[Jaime]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Partido Comunista de Chile y las tomas de terreno bajo dictadura: los "combates" por la vivienda, 1980-1984]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista de Historia Social y de las Mentalidades]]></source>
<year>2014</year>
<volume>18</volume>
<numero>1</numero>
<issue>1</issue>
<page-range>183-212</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B71">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Reyes]]></surname>
<given-names><![CDATA[Jaime]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[La autodefensa de masas y las Milicias Rodriguistas: aprendizajes, experiencias y consolidación del trabajo militar de masas del Partido Comunista de Chile, 1982-1987]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Izquierdas]]></source>
<year>2016</year>
<volume>26</volume>
<page-range>67-98</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B72">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Riquelme]]></surname>
<given-names><![CDATA[Alfredo]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Rojo atardecer. El comunismo chileno entre dictadura y democracia]]></source>
<year>2009</year>
<publisher-loc><![CDATA[Santiago ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Centro de Investigaciones Diego Barros Arana]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B73">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Rojas]]></surname>
<given-names><![CDATA[Luis]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[De la rebelión popular a la sublevación imaginada. Antecedentes de la historia política y militar del Partido Comunista de Chile y del FPMR, 1973-1990]]></source>
<year>2011</year>
<publisher-loc><![CDATA[Santiago ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[LOM Ediciones]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B74">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Salazar]]></surname>
<given-names><![CDATA[Gabriel]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Violencia política popular en las "Grandes Alamedas". Santiago de Chile 1947-1987. (Una perspectiva histórico- popular)]]></source>
<year>2005</year>
<publisher-loc><![CDATA[Santiago ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[LOM Ediciones]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B75">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Salazar]]></surname>
<given-names><![CDATA[Gabriel]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Movimientos sociales en Chile. Trayectoria histórica y proyección política]]></source>
<year>2012</year>
<publisher-loc><![CDATA[Santiago ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Uqbar Ediciones]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B76">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Carlos]]></surname>
<given-names><![CDATA[Sandoval]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Movimiento de Izquierda Revolucionaria, 1980-1986. Coyunturas, documentos y vivencias]]></source>
<year>2014</year>
<volume>IV</volume>
<publisher-loc><![CDATA[Santiago ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Editorial Quimantú]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B77">
<nlm-citation citation-type="book">
<source><![CDATA[Saquean y destruyen negocios en el sector sur de la capital]]></source>
<year>1986</year>
<publisher-loc><![CDATA[Santiago ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[El Mercurio]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B78">
<nlm-citation citation-type="book">
<source><![CDATA[Tiempo de combates decisivos]]></source>
<year>1985</year>
<publisher-loc><![CDATA[Santiago ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[El Rodriguista]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B79">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Tilly]]></surname>
<given-names><![CDATA[Charles]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Violencia colectiva]]></source>
<year>2007</year>
<publisher-loc><![CDATA[Barcelona ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Editorial Hacer]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B80">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Tironi]]></surname>
<given-names><![CDATA[Eugenio]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Marginalidad, movimientos sociales y democracia]]></article-title>
<source><![CDATA[Proposiciones]]></source>
<year>1987</year>
<month>a</month>
<volume>14</volume>
<page-range>9-20</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B81">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Tironi]]></surname>
<given-names><![CDATA[Eugenio]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Pobladores e integración social]]></article-title>
<source><![CDATA[Proposiciones]]></source>
<year>1987</year>
<month>b</month>
<volume>14</volume>
<page-range>64-84</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B82">
<nlm-citation citation-type="book">
<source><![CDATA[Todas las formas de lucha para avanzar hacia la democracia]]></source>
<year>1988</year>
<publisher-loc><![CDATA[Moscú ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Boletín del Exterior]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B83">
<nlm-citation citation-type="book">
<source><![CDATA[Todos contra la dictadura]]></source>
<year>1987</year>
<publisher-loc><![CDATA[Santiago ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[El Siglo]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B84">
<nlm-citation citation-type="book">
<source><![CDATA[Tomas y retomas de los sin casa de La Pincoya]]></source>
<year>1987</year>
<publisher-loc><![CDATA[Santiago ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[El Siglo]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B85">
<nlm-citation citation-type="book">
<source><![CDATA[Tres muertos, entre ellos un cura]]></source>
<year>1984</year>
<publisher-loc><![CDATA[Santiago ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[El Mercurio]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B86">
<nlm-citation citation-type="book">
<source><![CDATA[Tres muertos y decenas de heridos]]></source>
<year>1985</year>
<publisher-loc><![CDATA[Santiago ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[El Mercurio]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B87">
<nlm-citation citation-type="book">
<source><![CDATA[Una seria advertencia]]></source>
<year>1984</year>
<publisher-loc><![CDATA[Santiago ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Cauce]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B88">
<nlm-citation citation-type="book">
<source><![CDATA[Un pueblo en marcha]]></source>
<year>1983</year>
<publisher-loc><![CDATA[Santiago ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Principios]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B89">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Valenzuela]]></surname>
<given-names><![CDATA[Eduardo]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[La Rebelión de los jóvenes (un estudio de anomia social)]]></source>
<year>1984</year>
<publisher-loc><![CDATA[Santiago ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Ediciones Sur]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B90">
<nlm-citation citation-type="book">
<source><![CDATA[Vandalismo en dos comunas]]></source>
<year>1984</year>
<publisher-loc><![CDATA[Santiago ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[El Mercurio]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B91">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Venegas]]></surname>
<given-names><![CDATA[Hernán]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Trayectoria del Partido Comunista de Chile. De la crisis de la Unidad Popular a la Política de Rebelión Popular de Masas]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Universum]]></source>
<year>2005</year>
<volume>24</volume>
<numero>2</numero>
<issue>2</issue>
<page-range>262-93</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B92">
<nlm-citation citation-type="book">
<source><![CDATA[Violentos incidentes en población La Victoria]]></source>
<year>1987</year>
<publisher-loc><![CDATA[Santiago ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[El Mercurio]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B93">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Weinstein]]></surname>
<given-names><![CDATA[José]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Los jóvenes pobladores en las protestas nacionales (1983-1984). Una visión sociopolítica]]></source>
<year>1989</year>
<publisher-loc><![CDATA[Santiago ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Cide]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B94">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Yocelevsky]]></surname>
<given-names><![CDATA[Ricardo]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Chile: partidos políticos, democracia y dictadura, 1970-1990]]></source>
<year>2002</year>
<publisher-loc><![CDATA[Santiago ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Fondo de Cultura Económica]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
</ref-list>
</back>
</article>
