<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance">
<front>
<journal-meta>
<journal-id>2145-8987</journal-id>
<journal-title><![CDATA[Perífrasis. Revista de Literatura, Teoría y Crítica]]></journal-title>
<abbrev-journal-title><![CDATA[perifrasis. rev.lit.teor.crit.]]></abbrev-journal-title>
<issn>2145-8987</issn>
<publisher>
<publisher-name><![CDATA[Departamento de Humanidades y Literatura de la Universidad de los Andes]]></publisher-name>
</publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<article-id>S2145-89872022000100013</article-id>
<article-id pub-id-type="doi">10.25025/perifras¡s202213.25.01</article-id>
<title-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[MISIÓN, PODER Y DESENCANTO: LA "CARTA AL EMPERADOR CARLOS V" DE FRAY TORIBIO DE BENAVENTE MOTOLINÍA (1555)]]></article-title>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[MISSION, POWER AND DISENCHANTMENT: FRAY TORIBIO DE BENAVENTE MOTOLINÍA'S "CARTA AL EMPERADOR CARLOS V" (1555)]]></article-title>
</title-group>
<contrib-group>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Aldao]]></surname>
<given-names><![CDATA[María Inés]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
</contrib-group>
<aff id="Af1">
<institution><![CDATA[,Universidad Nacional de La Plata-Conicet  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[ ]]></addr-line>
<country>Argentina</country>
</aff>
<pub-date pub-type="pub">
<day>00</day>
<month>06</month>
<year>2022</year>
</pub-date>
<pub-date pub-type="epub">
<day>00</day>
<month>06</month>
<year>2022</year>
</pub-date>
<volume>13</volume>
<numero>25</numero>
<fpage>13</fpage>
<lpage>27</lpage>
<copyright-statement/>
<copyright-year/>
<self-uri xlink:href="http://www.scielo.org.co/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S2145-89872022000100013&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://www.scielo.org.co/scielo.php?script=sci_abstract&amp;pid=S2145-89872022000100013&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://www.scielo.org.co/scielo.php?script=sci_pdf&amp;pid=S2145-89872022000100013&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><abstract abstract-type="short" xml:lang="es"><p><![CDATA[Resumen La "Carta al Emperador Carlos V" ha sido motivo de abordajes críticos dado el ataque del enunciador a De las Casas y su defensa del trabajo franciscano novohispano. No obstante, no es esta la primera carta escrita por Motolinía, ni la única de este tenor: otras epístolas por él firmadas reflejan las disputas entre órdenes y el tenso contexto político de la evangelización. En este artículo analizo las características que hacen de esta carta un texto en el que se cruzan la acusación, la defensa y recursos de las crónicas misioneras novohispanas y la epístola franciscana más atendida de la conquista.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="en"><p><![CDATA[Abstract The "Carta al Emperador Carlos V" has been studied by scholars given the attack of the enunciator to De las Casas and his defense of the Franciscan work. Nevertheless, this is not the first letter written by Motolinía and it is not the only one in this tone: other epistles show the disputes among the different orders and the tense political context of evangelization. In this article I analyze the characteristics that make this letter the most studied text of the conquest and the way accusation, defense and discursive resources used in novohispanic missionary chronicles and these epistles are intertwined.]]></p></abstract>
<kwd-group>
<kwd lng="es"><![CDATA[Motolinía]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[epístola]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[franciscanos]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[evangelización]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[siglo XVI]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Motolinía]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[epistle]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Franciscans]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[evangelization]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[16th century]]></kwd>
</kwd-group>
</article-meta>
</front><back>
<ref-list>
<ref id="B1">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Aldao]]></surname>
<given-names><![CDATA[María Inés]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA["Cruces culturales, resistencias y apropiaciones: las crónicas mestizas y misioneras del México colonial (siglo XVI)"]]></source>
<year>2018</year>
<publisher-name><![CDATA[Universidad de Buenos Aires]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B2">
<nlm-citation citation-type="confpro">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Baños]]></surname>
<given-names><![CDATA[Pedro Martín]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Cabanillas Núñez]]></surname>
<given-names><![CDATA[Carlos Manuel]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Calero Carretero]]></surname>
<given-names><![CDATA[José Angel]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA["Retórica epistolar: de la carta a la autobiografía, el ensayo y la novela"]]></source>
<year>2002</year>
<conf-name><![CDATA[ IIIJornadas de Humanidades Clásicas]]></conf-name>
<conf-loc> </conf-loc>
<page-range>147-54</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B3">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Barrenechea]]></surname>
<given-names><![CDATA[Ana María]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA["La epístola y su naturaleza genérica"]]></article-title>
<source><![CDATA[Dispositio]]></source>
<year>1990</year>
<volume>15</volume>
<numero>39</numero>
<issue>39</issue>
<page-range>51-65</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B4">
<nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Baudot]]></surname>
<given-names><![CDATA[Georges]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA["Introducción biográfica y crítica"]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[Toribio de Benavente Motolinía]]></surname>
<given-names><![CDATA[Castalia]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Historia de los indios de la Nueva España]]></source>
<year>1985</year>
<page-range>7-76</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B5">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Baudot]]></surname>
<given-names><![CDATA[Georges]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Utopía e historia en México. Los primeros cronistas de la civilización mexicana (1520-1569)]]></source>
<year>1983</year>
<publisher-name><![CDATA[Espasa Calpe]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B6">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Bellini]]></surname>
<given-names><![CDATA[Giuseppe]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA["Motolinía y Las Casas frente al hombre de América"]]></source>
<year>1995</year>
<numero>1, 2 y 3</numero>
<issue>1, 2 y 3</issue>
<page-range>354-571</page-range><publisher-name><![CDATA[Thesaurus]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B7">
<nlm-citation citation-type="book">
<source><![CDATA[Biblia latinoamérica]]></source>
<year>1993</year>
<publisher-name><![CDATA[Editorial San Pablo]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B8">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Botta]]></surname>
<given-names><![CDATA[Sergio]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA["Una negación teológico-política en la Nueva España. Reflexiones sobre la labor franciscana (siglo XVI)"]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[Campos Goenaga]]></surname>
<given-names><![CDATA[María Isabel]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Massimo]]></surname>
<given-names><![CDATA[Giuseppe]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[La cruz de maíz. Política, religión, identidad en México: entre la crisis colonial y la crisis de la modernidad]]></source>
<year>2011</year>
<page-range>39-61</page-range><publisher-name><![CDATA[Consejo Nacional para la Cultura y las Artes]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B9">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Brading]]></surname>
<given-names><![CDATA[David]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Orbe indiano. De la monarquía católica a la república criolla, 1492-1867]]></source>
<year>2003</year>
<publisher-name><![CDATA[Fondo de Cultura Económica]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B10">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[De las Casas]]></surname>
<given-names><![CDATA[Bartolomé]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Brevísima relación de la destrucción de las Indias]]></source>
<year>2017</year>
<publisher-name><![CDATA[Corregidor]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B11">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[De Mendieta]]></surname>
<given-names><![CDATA[Gerónimo]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Historia eclesiástica indiana]]></source>
<year>2002</year>
<publisher-name><![CDATA[Consejo Nacional para la Cultura y las Artes]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B12">
<nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Dierksmeier]]></surname>
<given-names><![CDATA[Laura]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA["The Narrower the Divide, the Deeper the Trench: Bartolomé de las Casas and Toribio de Motolinía"]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[Orique]]></surname>
<given-names><![CDATA[David]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Rady Roldán-Figueroa]]></surname>
<given-names><![CDATA[Brill]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Bartolomé de Las Casas, O. P.: History, Philosophy and Theology in the Age of European Expansion]]></source>
<year>2018</year>
<page-range>348-93</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B13">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Frost]]></surname>
<given-names><![CDATA[Elsa Cecilia]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA["El milenarismo franciscano en México y el profeta Daniel"]]></article-title>
<source><![CDATA[Historia Mexicana]]></source>
<year>1976</year>
<volume>XXVI</volume>
<numero>I</numero>
<issue>I</issue>
<page-range>3-28</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B14">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[García Icazbalceta]]></surname>
<given-names><![CDATA[Joaquín]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Colección de documentos para la historia de México]]></source>
<year>1858</year>
<publisher-name><![CDATA[Librería de Andrade]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B15">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Gómez Canedo]]></surname>
<given-names><![CDATA[Lino]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA["Estudio preliminar"]]></article-title>
<source><![CDATA[Epistolario (1526-1555)]]></source>
<year>1986</year>
<page-range>7-77</page-range><publisher-name><![CDATA[Penta Com]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B16">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Motolinía]]></surname>
<given-names><![CDATA[Toribio de Benavente]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA["Carta de fray Toribio Motolinía al Emperador Carlos V. Tlaxcala, 2 de enero de 1555"]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[García Pimentel]]></surname>
<given-names><![CDATA[Luis]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Documentos históricos de Méjico. Tomo I: Memoriales de fray Toribio de Motolinía]]></source>
<year>1903</year>
<page-range>403-23</page-range><publisher-name><![CDATA[Casa del Editor]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B17">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Motolinía]]></surname>
<given-names><![CDATA[Toribio de Benavente]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Historia de los indios de la Nueva España]]></source>
<year>2014</year>
<publisher-name><![CDATA[Real Academia Española y Centro para la Edición de los Clásicos Españoles]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B18">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Motolinía]]></surname>
<given-names><![CDATA[Toribio de Benavente]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA["Motolinía refuta los informes y juicios de Las Casas sobre la colonización española (Tlaxcala, 2 de enero de 1555)"]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[Gómez Canedo]]></surname>
<given-names><![CDATA[Lino]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Aragón]]></surname>
<given-names><![CDATA[Javier]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Fray Toribio Motolinía. Epistolario (1526-1555)]]></source>
<year>1986</year>
<page-range>157-78</page-range><publisher-name><![CDATA[Penta Com]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B19">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Pérez Fernández]]></surname>
<given-names><![CDATA[Isacio]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Fray Toribio Motolinía, O. F. M. frente a fray Bartolomé de las Casas, O. P. Estudio y edición crítica de la Carta de Motolinía al emperador (Tlaxcala, a 2 de enero de 1555)]]></source>
<year>1989</year>
<publisher-name><![CDATA[Editorial San Esteban]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B20">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Ramírez]]></surname>
<given-names><![CDATA[José Fernando]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA["Noticias de la vida y escritos de fray Toribio de Benavente, o Motolinía"]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[García Icazbalceta]]></surname>
<given-names><![CDATA[Joaquín]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Colección de documentos para la historia de México]]></source>
<year>1858</year>
<volume>I</volume>
<page-range>XLV-CLIII</page-range><publisher-name><![CDATA[Librería de J. M. Andrade]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B21">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Ramírez]]></surname>
<given-names><![CDATA[José Fernando]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Vida de fray Toribio de Motolinía]]></source>
<year>1944</year>
<publisher-name><![CDATA[Porrúa]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B22">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Rubial García]]></surname>
<given-names><![CDATA[Antonio]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[La hermana pobreza. El franciscanismo: de la Edad Media a la evangelización novohispana]]></source>
<year>1996</year>
<publisher-name><![CDATA[Universidad Nacional Autónoma de México]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B23">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Sánchez Rubio]]></surname>
<given-names><![CDATA[Rocío]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Testón Núñez]]></surname>
<given-names><![CDATA[Isabel]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA["El hilo que nos une. Las relaciones familiares y la correspondencia"]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[Rey Castelao]]></surname>
<given-names><![CDATA[Ofelia]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Cowen]]></surname>
<given-names><![CDATA[Pablo]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Familias en el Viejo y el Nuevo Mundo]]></source>
<year>2017</year>
<page-range>79-112</page-range><publisher-name><![CDATA[Universidad Nacional de La Plata]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B24">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Serna]]></surname>
<given-names><![CDATA[Mercedes]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA["Fray Motolinía y la política colonial española. Los tributos y las Leyes Nuevas"]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[Baraibar]]></surname>
<given-names><![CDATA[Alvaro]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Hombres de a pie y de a caballo. Conquistadores, cronistas, misioneros en la América colonial de los siglos XVI y XVII]]></source>
<year>2013</year>
<page-range>193-230</page-range><publisher-name><![CDATA[Navarra e Instituto de Estudios Auriseculares]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B25">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Serna]]></surname>
<given-names><![CDATA[Mercedes]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Castany Prado]]></surname>
<given-names><![CDATA[Bernat]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA["Introducción"]]></article-title>
<source><![CDATA[Historia de los indios de la Nueva España]]></source>
<year>2014</year>
<page-range>9-104</page-range><publisher-name><![CDATA[Toribio de Benavente Motolinía, Real Academia Española y Centro para la Edición de los Clásicos Españoles]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B26">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Trueba Lawand]]></surname>
<given-names><![CDATA[Jamile]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[El arte epistolar en el Renacimiento español]]></source>
<year>1996</year>
<publisher-name><![CDATA[Támesis]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B27">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Weckmann]]></surname>
<given-names><![CDATA[Luis]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA["Las esperanzas milenaristas de los franciscanos de la Nueva España"]]></article-title>
<source><![CDATA[Historia Mexicana]]></source>
<year>1982</year>
<volume>32</volume>
<numero>1</numero>
<issue>1</issue>
<page-range>89-105</page-range></nlm-citation>
</ref>
</ref-list>
</back>
</article>
